Mimari

Antik Yunan Mimarisi

Antik Yunan (MÖ 900 – MS100)

antik yunan

Antik Yunan Mimarisi Yapı Tipleri

  • Tapınaklar
  • Açık hava tiyatroları
  • Propylon
  • Agora
  • Stoa
  • Bouleuterion
  • Türbeler
  • Stadyumlar
  • Gymnasium (spor okulu)
  • Anıtlar

Antik Yunan Mimarisinde Şehir Yapısı

Antik Yunanistan şehir devletleri halinde yönetilmekteydi ve bu şehir devletlerinin her birine “Polis” adı verilmişti. Bu şehir devletlerinin hepsinin kendi öz yönetimleri vardı ve her biri diğerlerinden bağımsızdı. Tepeye veya yükseltilmiş herhangi alana yapılmış şehir yerleşimlerini ifade eden terime “Akropolis” denmekteydi. Tapınaklar (Temple) bu akropolisin üzerine yapılırlardı. Tarım alanları şehrin dışında olur ve şehrin etrafı duvarla çevrilirdi. Her şehrin içinde mutlaka bir tiyatro alanı yer almaktaydı. Konu değinmişken tiyatro ve amfitiyatronun farkını söylemeden geçemeyeceğim. Amfitiyatrolar tam daire iken tiyatrolar yarım daireler olup formları da amaçları gibi farklılık arzetmekteydi.

Not: Eski Yunan ve Anadolu’da amfitiyatro bulunmamaktadır.

polis

Polis’in yapısı

Şehrin içinde bir de Agoralar bulunurdu. Merkezi büyük bir açık alanda bulunan Agoralar, sosyal merkez ve Pazar konumundadır. Çiftçiler ve tacirler ellerindeki ürünleri burada satar, halk ise buluşma noktası olarak bu alanı kullanırlardı.

agora

Agora

Antik Yunan Evi

Zengin Antik Yunan Evi

Evlerin girişinde büyük ve geniş bir alan bulunmakta ve bütün odaların çıkışı buraya bakmaktaydı. Ev içerisinde ise neredeyse hiç pencere boşluğu olmazdı.

 

Antik Yunan Mimarisi Tapınak Anlayışı

Megaron Plan Tipi

Megaron, küçük boylu tapınaklarda uygulanan plan türüdür. Girişin hemen iki yanında birer sütun bulunur. İçeriye girildikten sonra girişe açılır ardından tapınağın merkezine gelinir. Merkezde kolonlar ve tanrılarına ait heykeller bulunur ve ibadet için kullanılır.

megaron plan

Megaron Plan

Zemin planında tapınaklara ait “naos “ adı verilen bir oda bulunur. Burada

Peripteros Plan

Peripteros Plan

tanrılara ait heykeller bulunur ve kutsal bir bölümdür. Naos’a girmeden önce “pronaos” denilen bölümden geçilir. Pronaos’un bulunduğu kısım ile diğer kısma simetri sağlayabilmek adına “opisthodomos” bölümleri koyulmuştur. Tek amaç simetriyi bozmamaktır. Bir de bazı tapınaklarda naos’un arkasında bir oda daha olmakta ve bu odaya “adyton” denir. Bu bölüm sadece din görevlilerine açıktır ve başka kimse kullanamaz.

Antik Yunan Mimarisi Tapınak Plan Tipleri

2 kolonlu yapıların ismi distyle’dir. 4 kolonlu ve Vitruvius odalılar, tetrastyle; 6 kolonlu ve Vitruvius odalılar, hexastyle; 8 kolonlular, octastyle; 10 kolonlular, decastyle olarak adlandırılır. Görüldüğü gibi kolon sayıları ile plan tipleri doğrudan ilişkilidir. Ön cephedeki kolon sayıları ile yan cephedeki kolon sayılarının bile bir oranı vardır, bu oran (n : 2n+1) şeklindedir.

tapınak planları

Tapınak Planları

Antik Yunan Mimarisinde Yapı

Antik Yunan mimarisinde kolonlar çok önemlidir. Kolonlara ilk başta Mısırdan özenmiş olsalar da sonradan kendilerini geliştirmişlerdir. Yunan Mimarisi stil olarak 3 farklı stile ayrılmıştır. Dor (Doric) düzen, İyon (Ion/Ionic) düzen ve Korint (Corinthian) düzendir. Bu düzenleri anlamak için sadece kolonların üst kısımlarına bakmamız yeterlidir. Dor düzende kolonlar daha sade iken, İyon düzende koç başına benzer bir kapital görülür. Korint düzende ise kendilerini aşmışlardır ve çok süslemeli motiflere yer vermişlerdir. Hemen üstünde abaküs bulunur ve sütun ile arşitravı birbirine bağlar.

Tapınak Tipleri

Tapınak Tipleri

Friz ve arşitravı bulunduran kısıma saçaklık denir. Saçaklığın en alt kısmı arşitravdır, onun üstünde ise friz bulunur ve genellikle kabartmalarla, heykellerle süslüdür. Frizler triglif ve metoflardan oluşur. Metoflar kabartmalar ve heykellerin bulunduğu kısımdır. Triglifler metofları birbirinden ayırır ve sütunun tam üzerinde bulunurlar. Frizin üstünde ise korniş, pediment (alınlık) ve üst korniş bulunur. Pediment içerisinde büyük kabartmalı heykeller bulunur ve birer efsaneyi sembolize eder.

tapınak bölümleri

Tapınak Bölümleri

metof

Örnek Metof

frizler

Metofları Alınmış Bir Friz

 

 

 

 

 

Antik Yunan Tapınak Plan Tipleri

Günümüzde Antik Yunan mimarisi kalıntılarını bembeyaz görsekte gerçekte öyle değildir. Zamanla kaybolan bu bitkisel boyalar bize bembeyaz eserler bırakmıştır. Gerçekte ise Yunanlılar kırmızı, mavi, beyaz ve altın rengini tercih ederler.

yunan tapınak dekorasyonları

Yunan Tapınak Dekorasyonu

Antik Yunan Tiyatroları

Yunan tiyaroları yarım daire şeklinde olur ve insanların tam oturma alanlarının (theatron) merkezinde bir orkestra, seyircilerin yüzlerini döndükleri yerde ise bir sahne bulunurdu. Giriş ve çıkışlar ise theatron ve sahnenin arasında kalan bölümden gerçekleşirdi.

antik tiyatro

Antik Yunan Mimarisinde Tiyatrolar

Stoa

Halkın geçmesi için yapılmış kapalı geçitler

Gymnasium: Gençlerin hocalar tarafından spor müsabakalarına hazırladıkları yerlerdir.

Stadyumlar: Spor müsabakalarının düzenlendiği alanlar.

Erechteion: Hem heykel hemde kolon görevi gören bu yapılardır. Genellikle kadın figürleri tercih edilir.

Duvarlar: Düşmanlardan korunma için şehrin etrafını saran uzun ve sağlam yapılardır.

stoa

Stoa

 

stadyum

Stadyum

Grek Mimarisi

Erechteion

Antik yunan mimarisi (Grek Mimarisi) benzer yazıları okumak için buraya tıklayabilirsiniz.

Boş bir kafa şeytanın çalışma odasıdır.

Platon

You may also like

Barok Mimari Mimari

Barok Mimari

Barok mimarisi, 16. yüzyılın sonlarında İtalya’da ortaya çıkan ve bazı bölgelerde, özellikle Almanya ve kolonyal Güney Amerika’da 18. yüzyıla kadar süren mimari tarzdır. Kökeni , ...
gotik mimari Mimari

Gotik Mimari

Gotik Mimari (12.yy-16.yy) Tüm Avrupa da etkisini göstermiş bir mimari tarzdır. İsmin gelişi mimari üslup ...
pisa-kulesi Mimari

Romanesk Mimari

 Romanesk Mimari (10yy-13yy) Roma İmparatorluğunun yükseliş dönemindeki sanatın yeniden alevlenmesi ile oluşmuştur. Çıktığı dönem olan ...

Leave a reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

More in:Mimari